closecart

ΚΑΛΑΘΙ ΑΓΟΡΩΝ

Ημερολόγιο Βενετίας

Ημερολόγιο Βενετίας

Φιλοσοφικο-λογοτεχνικές όψεις της πόλης
Συγγραφέας: Χρυσοστόμου, Μαρία

6,00 €

Άμεσα διαθέσιμο

Ίσως, όμως, εντέλει η μαγεία της γραφής να έγκειται και στο αβέβαιο της καινούριας ανακάλυψης και αποκάλυψης, αυτού της αυθεντικής μαρτυρίας της γραφής που προκύπτει, που γεννιέται αβίαστα από την ανάγκη της καταγραφής, της εξομολόγησης, της έκφρασης, που μπορεί να ξεπερνά ή να ανατρέπει το στεγανό της ρεαλιστικής οπτικής αναπαράστασης του κόσμου και να τον ερμηνεύει προσεγγίζοντας άλλα βάθη, πλάτη και αντιληπτικά ή αισθαντικά πεδία, υποκειμενικά εκλαμβανόμενα και, ίσως κάποιες φορές, εντελώς υπερβατικά. Έτσι, με έναν τρόπο απρόβλεπτο, η γραφή παίρνει τη μορφή ενός ταξιδιού που οδηγεί προς άγνωστους ορίζοντες, προς καινούριους, πρωτόγνωρους κόσμους.

Είδος: Βιβλίο
ISBN: 978-960-606-355-8
Αριθμός έκδοσης: 1η
Έτος έκδοσης: 2026
Πρώτη έκδοση: 2026
Εκδότης: Εκδόσεις Γκοβόστη
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
Διαστάσεις: 14 x 21
Σελίδες: 92
Βάρος: 166 γρ.

Εισαγωγή

ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Venezia sempre poesia pura

Cosa Mentale

 

Ο ιδιαίτερος παλμός που προσδίδει
το υδάτινο στοιχείο στην πόλη

 

Στον ρυθμό της σονάτας του Σεληνόφωτος

 

Εσωτερικά κελεύσματα

 

Σε ρυθμό Andante

 

Acqua Alta

 

Βενετία, μια έμμονη ιδέα

 

Η διεργασία αποκωδικοποίησης του τόπου

 

Η μυστηριακή μελαγχολία
των χαμένων μεγαλείων

 

Η αντιληπτική δομή
και η αισθητική αντίληψη του τόπου

 

Βενετία, ένα παλίμψηστο ιστορίας

 

Η εσωτερική διεργασία
ερμηνείας του τόπου

 

Ταξίδι και αρχέτυπα

 

Αντανακλάσεις μιας πολύχρωμης πόλης

 

Η νομοτέλεια που διέπει
την κοσμοθεώρηση του λογοτέχνη

 

Το ταξίδι ως απόπειρα
μιας διευρυμένης συνειδητότητας

 

Ο φακός εστίασης του καλλιτέχνη

 

Όταν η μαγεία σμίγει
με την ιστορία και τις τέχνες

 

Les Amants de Venise
– Οι εραστές στη Βενετία

Βιβλιογραφία

Φιλολογική κριτική παρουσίαση της Χρυσοθέμιδος Χατζηπαναγή.

Το νέο συγγραφικό εγχείρημα της Μαρίας Χρυσοστόμου δεν συνιστά συγκυριακή εκφραστική παρόρμηση είτε συστηματική συνήθεια ταξιδιογραφικής ενασχόλησης για μιαν άλλη καταγραφή περιηγητικών εντυπώσεων ως συνέχεια και συμπληρωματική προέκταση στον ίδιο ειδολογικό ορίζοντα του προηγούμενου ποιητικο-πεζογραφικού της βιβλίου «Ημερολόγιο από μνήμης» (2023). Το παρόν πόνημα, υπό τον ομώνυμο κατά το ήμισυ τίτλο «Ημερολόγιο Βενετίας» και προϊδεαστικό υπότιτλο «Φιλοσοφικο-λογοτεχνικές όψεις της πόλης», προφανώς, υπαγόρευσε η βαθύτερη ψυχοδιανοητική αναγκαιότητα και η πρόθεση της έγκαιρης τελεσφόρησής της. Καθότι επιτακτικό το αίτημα που πυροδότησε εναύσματα συναισθηματικής φόρτισης και πνευματικής εντρύφησης, αναστοχαστικής ενδοσκόπησης και συγκινησιακής ανάτασης. Μια συνήχηση ορμέφυτων κραδασμών και συνειδησιακών εκκλήσεων, που μετουσίωσαν τον προορισμό της καρδιάς και το καταφύγιο του νου, την αενάως ρέουσα πηγή βιωματικών εμπειριών  και την ενατένιση των υπαρξιακών της αναζητήσεων σε νοηματοδότηση πολλαπλής μέθεξης με τα σύνεργα της δοκιμιακής αφήγησης και της λυρικής αποτύπωσης. Καθότι αλλεπάλληλες οι περιδιαβάσεις της συγγραφέως και η σφυρηλάτηση άρρηκτων ερωτικών δεσμών με την πάλαι ποτέ Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας ή κατά τα προσφυή της προσωνύμια την πόλη των δόγηδων, των καναλιών, των γονδολών και των γεφυρών, την πλωτή πολιτεία του νερού, του καρναβαλιού και τη βασίλισσα της Αδριατικής. 

Ωστόσο, η υποσυνείδητη έλξη και η ακαταμάχητη δύναμη της αγαπητικής αυτής σχέσης, πέραν από τα θαυμαστά θέλγητρα με τα οποία σαγηνεύει τον κάθε επισκέπτη, αποκωδικοποιεί την ιστορικότητα της εγγενούς σύνδεσης και της μακροχρόνιας πολιτισμικής αλληλεπίδρασης μεταξύ Κύπρου και Βενετίας. Από τις εμπορικές δραστηριότητες των Βενετών στη νήσο και τις επεκτατικές τους βλέψεις για τη στρατηγική της θέση στην Ανατολική Μεσόγειο επί Φραγκοκρατίας (1192-1489) με αποκορύφωμα την εποχή της Ενετοκρατίας (1489-1571), ήτοι από την Αικατερίνη Κορνάρο, τις αμυντικές οχυρώσεις των πόλεών μας με τα περίφημα Ενετικά τείχη και τα εμβληματικά οικόσημα των μεσαιωνικών της οικοδομημάτων μέχρι την έναρξη της Οθωμανοκρατίας, που σηματοδοτεί η αγωνιστική αντίσταση στην πολιορκία της Αμμοχώστου και το μαρτύριο του ηρωικού διοικητή της Μαρκαντώνιου Βραγαδίνου. 

Η διαλεκτική επενέργεια των υπόρρητων εκλεκτικών τάσεων και των εμφανών ισχυρών επιλογών για την πολυθρύλητη και μουσοφίλητη Βενετία, που υμνήθηκε διαχρονικά απ’ όσους λογοτέχνες και καλλιτέχνες ενέπνευσε, συναντάται με την επίκληση ορισμένων κορυφαίων εξ αυτών στην ημερολογιακή συγκομιδή των αξιόλογων κειμένων της Μαρίας Χρυσοστόμου. Η άνευ ημερομηνιών δομική τους συνάρθρωση εναρμονίζεται οργανικά με το οιονεί παλίμψηστο της γεωφυσικής ιδιαιτερότητας, της ιστορικής διαστρωμάτωσης και της αρχιτεκτονικής πολυμορφίας στον ανά τους αιώνες οικιστικό ιστό της πολυάνθρωπης σημαντικής πόλεως του Ιταλικού βορά και της Ευρώπης, όπως και παγκοσμίως της περίβλεπτης ακτινοβολίας της. Επειδή ακριβώς μια επιφανειακή πρόσληψη και η γραμμική μονοσήμαντη περιγραφή δεν θα απέδιδε την πληθωρική ιδιοπροσωπία των πολυδιάστατων μηνυμάτων και του αληθινού της νοήματος.  Τις αμφισημίες, τουτέστιν, μιας πολυεπίπεδης χαρτογράφησης, τις εναλλασσόμενες αποχρώσεις των εκθαμβωτικών χρωμάτων και τους ποικιλόμορφους πρωτεϊκούς σχηματισμούς της ψηφιδογραφίας της μέσα από τον απέραντο κόσμο των αδιάλειπτων ανακαλύψεων και των εκάστοτε αποκαλυπτικών της μυστηρίων. Εξ ου και η πρόκριση της συνάδουσας ημερολογιακής γραφής με τις επισημάνσεις φευγαλέων στιγμιοτύπων και συνεχόμενων δρώμενων, νέων οπτικών εστίασης και καινοφανών πρισμάτων θέασης σε μια μνημειώδη πόλη από νερό και πέτρα. Τους αντικατοπτρισμούς, επί πλέον, των ποιητικών ιριδισμών και των ζωηρών εικονοπλαστικών αντανακλάσεων, αλλά και των μεταγενέστερων κομβικών σταθμών παρακμής και άνθισης έως τις σημερινές διακυμάνσεις της συντήρησης των υδάτινων θεμελίων και της διατήρησης της πολιτισμικής της ταυτότητας ανάμεσα στην κοσμοσυρροή της συνωθούμενης τουριστικής κατανάλωσης.

Σε αντίθεση των ταχύπτερων βημάτων και των αργοκίνητων ψευδεπίγραφων ρομαντισμών, των άσκοπων περιπλανήσεων και των βεβιασμένων βλεμμάτων, προπορεύεται η πολυταξιδεμένη και κυρίως η «Βενετόπληκτη» ημερολογιογράφος μας με τη μακρόπνοη όραση των λεπταίσθητων παρατηρήσεων και των διορατικών εμβαθύνσεων, των διεισδυτικών αναλύσεων και των εποπτικών συνθέσεων με «τα πάντα ανοιχτά πάντα άγρυπνα τα μάτια της ψυχής της», κατά τον Σολωμό, των υψιπετών  οραματικών προοπτικών. Δεν είναι, λοιπόν, ουδόλως τυχαίο, κατά το modus vivendi και operandi, το modus cogitandi και scribendi, ήτοι ο τρόπος του σκέπτεσθαι και γράφειν στα βιβλιακά φύλλα του ημερολογίου της, καθώς επιχειρεί με τον νοήμονα λόγο της σκέψης και της περισυλλογής, της συνειρμικής μνήμης και των νοσταλγικών αναμνήσεων τόσο των προσωπικών όσο και των ανθολογούμενων εδώ προσφιλών της συγγραφέων να ανασυγκροτήσει αποσπασματικές εικόνες και αναπαραστατικά σπαράγματα, μελωδικούς κυματισμούς, ερωτικές εξάρσεις και πονεμένους στεναγμούς μαζί με κωδωνοκρουσίες εκκλησιών, μονότονους θορύβους των εκατοντάδων πάλαι ποτέ τυπογραφείων και τα μουσικά τιτιβίσματα περιστεριών από τους περασμένους μέχρι τους τωρινούς καιρούς και από την περιώνυμη πλατεία του Αγίου Μάρκου έως το Μεγάλο Κανάλι, τις καμαροσκεπείς περίτεχνες γέφυρες και τους άοκνους γραφικούς γονδελιέρηδες της λιμνοθάλασσας. 

Εντούτοις, η ίδια δεν υποτάσσεται άβουλη και αλλοπαρμένη στην παραμυθένια νεραϊδοπολιτεία, την πλανεύτρα των ονειρεμένων υποσχέσεων και στη σαγήνη των μαγικών της φίλτρων. Απεναντίας, κατορθώνει να την υποτάξει στους δικούς της νοερούς βηματισμούς, τους διανοητικούς και αισθαντικούς ρυθμούς τής επιμόνως επιστρέφουσας πλοήγησής της μέσα σ’ ένα υδάτινο σύμπαν αείρροων μεταμορφώσεων και γόνιμων μεταπλάσεων. Είναι οι φερέκαρπες μεταστοιχειώσεις, καθώς αποτυπώνονται με την πτερόεσσα δημιουργική πνοή και τους ασθμαίνοντες εναγώνιους αναπαλμούς της θραυσματικής σπυροειδούς γραφής σε συνάρτηση με την ελικοειδή κίνηση των καναλιών, όπως και με την αυτοτέλεια στην πυκνή διακειμενική τους συνοχή. Η κατ’ εξακολούθηση, επομένως, συνειδητή της επιλογή του λογοτεχνικού ημερολογιακού είδους δεν αποφεύγει απλώς τη μονοτονία της ευθύγραμμης παράθεσης μιας συσσωρευμένης «φωτογραφικής» εικονοποιίας και το χάος των ασύνδετων αφηγηματικών αποσπασμάτων, αλλά οδηγεί την αποσπασματικότητα της συνειρμικής της εκδίπλωσης στη σφαιρική ενότητα των αναστοχαστικών της προσεγγίσεων, ακολουθώντας τη συλλειτουργία πρακτικών από τη θεωρία της λογοτεχνίας: την ετεροτοπία του Φουκώ, όπου τους πραγματικούς χώρους της πεζής καθημερινότητας υποκαθιστούν οι «άλλοι τόποι» των αναστοχαστικών φωτισμών· τη χρονοτοπία του Μπαχτίν, όπου ο χωροχρόνος συγχωνεύεται καθορίζοντας το ειδικό βάρος των νοηματικών του συντεταγμένων· τη φαινομενολογία του θραύσματος, κατά την οποία οι ημερολογιακές νησίδες, όπως τα νησάκια της Βενετίας και τα επί μέρους Βενετσιάνικα αξιοθέατα, μάς εισάγουν σε μιαν καθαρή φαινομενολογία του υπαρξιακού βιώματος, καθότι η ανθρώπινη συνείδηση προσλαμβάνει τον κόσμο μέσα από θραύσματα παραστάσεων, συγκεκριμένες στιγμές και προοπτικές σφαιρικής ανασύνθεσης των φαινομένων· τον θραυσματικό, επίσης, λόγο των Μπλανσό και Ρολάν Μπαρτ με τον συγγραφέα να υιοθετεί τη θραυσματική γραφή, αρνούμενος την τυραννία της ολοκληρωμένης «κλειστής» αφήγησης· εν τέλει, την υπό φιλοσοφική έννοια επιφάνεια του James Joyce, που με την «Οδύσσεια» του συγγραφικού του βλέμματος υποδεικνύει ότι ένα κοινό, καθημερινό αντικείμενο ή φαινόμενο αίφνης φωτίζεται πνευματικά, ενοραματικά, αποκαλύπτοντας στον παρατηρητή τη βαθύτερη υπαρξιακή του υπόσταση.

Η συγγραφέας, θεωρώ, του «Ημερολογίου Βενετίας» συνειδητά είτε εμπειρικά ενστερνίζεται την ουσία των ως άνω θεωρητικών συνδηλώσεων και των πρακτικών εφαρμογών τους, αν κρίνουμε από το εισαγωγικό της «μανιφέστο», όπου, μεταξύ άλλων, αποφαίνεται: «Τα μονοπάτια της γραφής σαφώς δεν περιορίζονται σε ό,τι περιγράφει τον κόσμο με τις απτές του διαστάσεις, αλλά επεκτείνονται και σε πιο βαθυστόχαστες περιγραφές και αναλύσεις του κόσμου, τον οποίο δύνανται να αναπαριστούν προσδίδοντάς του άλλες διαφορετικές διαστάσεις, τις οποίες ο συγγραφέας οικειοποιείται και αποκωδικοποιεί, σύμφωνα με τον τρόπο που ο ίδιος τις εκλαμβάνει, πολυαισθητηριακά και διανοητικά.» Και όσον αφορά στο εκ προοιμίου «Σκεπτικό της δημιουργίας του βιβλίου» της αποκαλύπτει με εξομολογητικούς τόνους προς αυτή την κατεύθυνση τους μέντορες καθοδηγητές της και τα ορόσημα των έργων τους: το επτάτομο μυθιστόρημα του Marcel Proust «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο» και τις ταξιδιωτικές μονογραφίες «Ταξιδεύοντας» του Νίκου Καζαντζάκη. 

Στις 20 αφηγήσεις της των έντιτλων αντίστοιχων κεφαλαίων, που διανθίζονται από φωτογραφικές εμβληματικες απεικονίσεις της Βενετίας και ακολουθούν τα αρχετυπικά παραδείγματα των δύο κορυφαίων συγγραφέων, καθώς και μιας πλειάδας άλλων Ελλήνων και μεταφρασμένων ετερόγλωσσων, πεζογράφων ώς επί το πλείστον, ποιητών και εικαστικών, των οποίων παραθέτει ή/και σχολιάζει επίλεκτα αποσπάσματα των έργων τους ως άλλη επιβεβαιωτική παράμετρο της αναφερθείσας αυτόνομης αποσπασματικότητας, η Χρυσοστόμου ζωντανεύει τη μούσα της Βενετία σε αντιστικτική πολυφωνία. Ενσωματώνοντας και συνοστεώνοντας σκέψεις, απόψεις και αποφθεγματικές αποτιμήσεις των περισσότερο ή λιγότερο ευρέως γνωστών συγγραφέων, που επισκέφθηκαν ή διέμεναν για κάποιο χρονικό διάστημα είτε εγκαταστάθηκαν μονίμως στη Βενετία, δεν εγκιβωτίζει απλώς αξιόλογα απανθίσματα, αλλά συνομιλεί και συνδιαλέγεται μαζί τους, ανταλλάσσοντας σε κατανυκτική τελετουργία την ίδια έξαρση αγάπης, θρησκευτικού δέους και παραληρηματικού θαυμασμού για την πόλη της ανυπέρβλητης θεϊκής ομορφιάς. Οι προμετωπίδες των εύγλωττων περιεκτικών και εκτενέστερων κειμένων με τις επιγραμματικές αποφάνσεις για το μεγαλείο της Βενετίας, όπως τεκμηριώνεται μέσα από τα οδοιπορικά και άλλες λογοτεχνικές σελίδες περισπούδαστων έργων. Και είναι εδώ που σταματούμε, για να επαινέσουμε το εύρος της μελέτης, της αφομοίωσης και της αξιοποίησης τόσων διαβασμάτων από τη συγγραφέα, συνυφασμένων με τις πολύπτυχες όψεις και τις εκφάνσεις των πολύτροπων Βενετσιάνικων διαδρομών. Τόσο από τα εύηχα μηνύματα των προμετωπίδων όσο και από τα ευσύνοπτα νοήματα, που κομίζουν τα κειμενικά συμφραζόμενα, νοιώθουμε να συνταξιδεύουμε και να συνοδοιπορούμε στα στενά σοκάκια και τα υδάτινα μονοπάτια δίπλα στα παλαιικά αμφίβια κτήρια και τα αρχοντικά παλάτια της Γαληνοτάτης. Ανασαίνοντας τον αέρα περασμένων εποχών, διαπιστώνουμε ότι με ακατάβλητο σθένος ανθίστανται στη διάβρωση του νερού και την παντοδυναμία του χρόνου, εγκωμιάζοντας μαζί με τη συγγραφέα και τους συνοδοιπόρους της δημιουργούς, την ακαταδάμαστη πάλη και την περιφανή τους νίκη με τα ακαταμάχητα όπλα της περηφάνιας για επιβίωση και της αιώνιας αγάπης για τη ζωή. 

Aπό τις αποφθεγματικές υπομνήσεις των προμετωπίδων σταχυολογούμε την κορωνίδα των αποθεωτικών αναφορών για τη Βενετία. Δοξαστικός ο ύμνος του Ρωσοαμερικανού Νομπελίστα ποιητή και δοκιμιογράφου Joseph Brodsky (1940-1996) μέσα από το κορυφαίο του έργο «Watermark» («Υδατογράφημα»): «Η Βενετία είναι η ίδια η αιωνιότητα». Στο ίδιο μήκος κύματος ο Άγγλος συγγραφέας, ζωγράφος και κριτικός τέχνης John Ruskin (1819-1900) στο επίσης μνημειώδες έργο του «The Stones of Venice» («Οι πέτρες της Βενετίας») παρεμφερώς σημειώνει: «Βενετία… ένα μεγαλείο ασύγκριτης ομορφιάς». Αλλά και ο Άρμιτ Μπλάτας (1908-1999), Λιθουανοεβραίος ζωγράφος, γλύπτης και σκηνογράφος, ευρύτερα γνωστός από το διάσημο έργο του «Μνημείο του Ολοκαυτώματος», στο βιβλίο του «Η Βενετία ενός Καλλιτέχνη» που περιλαμβάνει εξπρεσιονιστικούς πίνακες, πεζά και ποιήματα, εμπνευσμένα από τη μαγευτική αυτή πόλη, όπου έζησε και εργάστηκε επί σειράν ετών, φιλοτεχνεί ανάγλυφο το χειμερινό της πρόσωπο με την υποβλητικότητα του χρωστήρα και της γραφίδας του: «Τον χειμώνα η Βενετία είναι σαν ένα εγκαταλελειμμένο θέατρο, το έργο έχει τελειώσει αλλά οι ηχώ παραμένουν». Οι στίχοι συμπληρώνονται με τις αφηγηματικές πινελιές της συγγραφέως, που σκιαγραφεί τις εντονότερες όψεις της πόλης, όπως την ιστορία της αξιοθαύμαστης οικοδόμησής της σε ξύλινους πασσάλους, την αρχιτεκτονική της αίγλη και την υδάτινη ψυχή της, αλλά και τις νομοτελειακές μεταλλάξεις της λόγω της αναπόφευκτης σταδιακής της διάβρωσης από το ενδημικό παλιρροϊκό φαινόμενο της «Acqua Alta» στο ομότιτλο ταξιδιογράφημα. Εντούτοις, προσομοιάζοντάς την  με «διαχρονικό ποίημα», επευφημεί την ακατάβλητη αντίστασή της απέναντι στα στοιχεία της φύσης: «Είναι τούτη η υδάτινη, κινούμενη πολιτεία σαν μια καστρούπολη στην άμμο επάνω, που το νερό τη διαπερνά, την κατακλύζει, εμποτίζοντάς την με ενέργεια ακατάλυτη.».  

Πέρα όμως από την ορατή της μεγαλοπρέπεια, η Βενετία εμπεριέχει συνάμα ένα ιδιότυπο εύηχο παλίμψηστο. Τα μουσικά φθογγόσημα, που αναβλύζουν από τα έγκατα της πόλης και διαχέονται ως ακατάπαυστη πολυτονική υπόκρουση στην ειδυλλιακή της ατμόσφαιρα, ομολογουμένως μετά την περίοδο των εκκωφαντικών σειρήνων και των οχληρών απόηχων από τον τουριστικό συνωστισμό, αιφνιδιάζουν το εθισμένο ακουστικό αισθητήριο στους ολοένα εντεινόμενους μηχανικούς θορύβους της ηχορύπανσης των μεγαλουπόλεων. Η συγγραφέας, ωστόσο, με φιλόμουση διάθεση και μυημένη στα λεπτοφυή ακροάματα κατανυκτικών δονήσεων αφουγκράζεται σε όλες τις κλίμακες τη μουσική πανδαισία της φύσης μέσα από δύο άλλα κεφάλαια εναρμόνιας συγχορδίας  και συναυλιακών νοερών ενορχηστρώσεων. Το ατέλειωτο τραγούδι των νερών με τα παραδοσιακά άσματα των γονδολιέρηδων και οι άλλοι συνοδοί ήχοι, σε άμεσο συντονισμό των ημερολογιακών σκέψεων, των αισθημάτων και των στοχασμών τιτλοφορούνται «Στον ρυθμό της σονάτας του Σεληνόφωτος» και «Σε ρυθμό Andante». Η διττή αυτή ωδική αρχιτεκτονική παρωθεί τον αναγνώστη –και όλους εμάς εδώ απόψε– να ενωτιστούμε τα χαμηλότονα ηχοχρώματα μιας πολιτείας που αρνείται να σιγήσει, προεξαγγέλλοντας ένα ολόκληρο συμφωνικό ποίημα αναζητήσεων. Η επίκληση της αρχετυπικής Σονάτας  του Μπετόβεν και της ομώνυμης ποιητικής σύνθεσης του Ρίτσου δεν επιστρατεύονται και δεν νοούνται ως φραστικές διακοσμητικές αναφορές, παρά ως μεταρσίωση μυσταγωγικής συλλειτουργίας. Στις νυχτερινές ώρες μιας σκηνικής υποβλητικότητας, εκεί όπου οι σκιές των Βενετικών μεγάρων μακραίνουν πάνω στα κανάλια, το φως του φεγγαριού μεταμορφώνεται σε συμπαντικό προβολέα. Δεν φωτίζει μόνο τα κτήρια, αλλά και αναδεικνύει το υπόστρωμα της ρομαντικής μελαγχολίας, που ανέκαθεν στοίχειωνε τους στοχαστές και δημιουργούς αυτού του Ιταλικού βορρά. Ο ρυθμικός παφλασμός των υδάτων μετατρέπεται σε έναν εσωτερικό μονόλογο· είναι το ιδιόρρυθμο tempo μιας κινούμενης πολιτείας που, παρά τη σταδιακή της διάβρωση, εκτελεί το δικό της αιώνιο μουσικό κομμάτι. Η συγγραφέας, συντονίζοντας τη γραφή της με τους μετρημένους βηματισμούς του Andante, καταφέρνει να μετατρέψει την ακουστική εμπειρία σε μετάδοση των στοχασμών και των αισθημάτων της. Πρόκειται για μια  ευτυχή συνάντηση φύσης και τέχνης στο αποκορύφωμα της γόνιμης ταύτισής τους. Το υδάτινο στοιχείο παύει να λειτουργεί ως απειλή και μεταβάλλεται σε πηγή έμπνευσης, αποδεικνύοντας ότι η Βενετία, ακόμη και στο σκοτάδι, παραμένει μια αστείρευτη κιβωτός ζωντανών βιωμάτων και ζωηρών φωτεινών αναπαραστάσεων. Διαμηνύοντας συγχρόνως όχι μιαν άψυχη εικόνα λιμνογραφίας που την ξεθωριάζει ο χρόνος, αλλά αποκαλύπτοντας πίσω από προσωπίδες μεταμφιέσεων και πέπλα μυστηρίου το έμψυχο αληθινό της πρόσωπο σε μιαν εσαεί αναμέτρηση με καιρούς και τόπους. 

Ακροθιγώς ενδεικτικά των όσων αναφέρθηκαν με τα παραλειπόμενά τους τα μικρά αποσπάσματα από τα δύο φιλοσοφημένα ταξιδιογραφήματα αντιστοίχως: «Βράδυ καλοκαιριού, μπροστά από το επιβλητικό παλάτι των Δόγηδων, […] κι ένα ολόγιομο, βενετσιάνικο φεγγάρι, κρεμασμένο, να προσδίδει στο ειδυλλιακό, νυχτερινό σκηνικό μια μυστηριώδη, μεταφυσική αίγλη και όψη. Λες κι από το φλοίσβο ξεπηδάει η μελωδία των πλήκτρων της Σονάτας του Σεληνόφωτος, του Μπετόβεν, οι στίχοι από το ομώνυμο ποίημα του Γιάννη Ρίτσου και ξεπετάγονται απ’ τη λήθη τ’ αποκοιμισμένα συναισθήματα…». Στη δεύτερη αφήγηση στοχαστικής διάθεσης «Σε ρυθμό Andante», που διαπνέεται από λυρικούς τόνους, εκτός από την παλίμψηστη φυσιογνωμία της Βενετίας που επανειλημμένα περιγράφεται στο βιβλίου, η Χρυσοστόμου μάς μεταφέρει, κατά την προσφιλή της μέθοδο, σε ένα ιδιαιτέρως συγγραφικό παλίμψηστο, όπου συνομιλεί μέσω του γραπτού τους λόγου με εξέχουσες μορφές του 20ού και του 16ου αιώνα. Η αναπάντεχη ερωτική αίσθηση που βίωσε σε ένα ταξίδι της στη Βενετία ανακαλεί ερωτικό ποίημα του Cortazar και η άλλη θέαση εκεί των πραγμάτων την οδηγεί στον Camus, εγκιβωτίζοντας συναισθηματικό ψήγμα της φιλοσοφικής του σκέψης: «Η αίσθηση που μου είχε προκαλέσει το σιγανό ψιχάλισμα στη Βενετία, βλέποντάς το από το ψηλό παράθυρο του ξενοδοχείου μου, μου θύμισε την εξής επεξήγηση του Albert Camus, όταν σε μια επίσκεψή σε μια χώρα και παρατηρώντας πώς ο ήλιος χρύσιζε τα σπίτια πάνω στον λόφο, σημείωσε στο σημειωματάριό του: “[…] σε μια ξένη χώρα νιώθεις ένα αίσθημα πιο έντονο από ό,τι μπροστά στο ίδιο γεγονός στη χώρα σου.”». Ως επίλογο στις διαδοχικές συνομιλίες παραθέτει απόσπασμα από την ενθρονιστήρια ομιλία του Δόγη Αλβίζε Α΄ Μοτσενίγκο τον Αύγουστο του 1570, όπως υποσημειώνει. Με εύστοχη παρετυμολογία της ονομασίας της Βενετίας από τα Λατινικά «veni και etiam» προτρέπει σε επιστροφή όσους την ερωτεύτηκαν και έφυγαν, καθώς «Όποιος τη δει μια φορά, την ερωτεύεται/ για μια ζωή και δεν την αφήνει ποτέ ξανά». 

Έτσι εξηγούνται οι επανειλημμένες επιστροφές της αγαπητής μας Μαρίας στη Βενετία του έρωτα, της ποίησης και της αιωνιότητας. Οι εγκάρδιες ευχές μου να συνεχίσει αδιαλείπτως να επιστρέφει ξανά και ξανά στην πόλη του νου και της καρδιάς της, για να εμπνέεται και να αναστοχάζεται, να μελετά, να αναβαπτίζεται στις αείρροες Βενετικές πηγές και να δημιουργεί με την ταξιδιο-φιλοσοφική της γραφίδα.  Και νά’ ναι καλόταξιδο το νέο της βιβλίο, φτάνοντας με γόνδολα ερωτική σε όσο το δυνατό περισσότερους καλούς αναγνώστες.

 

Χρυσόθεμις Χατζηπαναγή

Θεατράκι του ΡΙΚ, 9/10/2026

Χρυσοστόμου, Μαρία

Η Μαρία Χρυσοστόμου γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1974, είναι εκπαιδευτικός στη Δημοτική εκπαίδευση, απόφοιτη του Πανεπιστημίου Κύπρου, με πτυχίο στις Επιστήμες Αγωγής και κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος στην Εκπαιδευτική Ηγεσία και Διοίκηση του Cyprus International Institute of Management (CIIM). Είναι σύμβουλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Λογοτεχνών Κύπρου. (Ε.Λ.Κ.) για δεύτερη διετία. Είναι λάτρης της λογοτεχνίας και ασχολείται για πολλά χρόνια με τη συγγραφή. Συμμετέχει ενεργά σε λογοτεχνικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Έχει εκδώσει μια συλλογή παιδικών ποιημάτων, το 2002, με τίτλο «Ένα ποίημα, μια χαρά απ’ τα βάθη της καρδιάς» το 2019 μια ποιητική συλλογή με τίτλο «Ταξίδια Ψυχής» και το 2023 μια συλλογή με ταξιδιωτικά πεζογραφήματα και ποιήματα με τίτλο «Ημερολόγιο από μνήμης» από τις εκδόσεις Γκοβόστη στην Αθήνα. Έχει συμμετάσχει σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς, στους οποίους έχει διακριθεί, και σε ποιητικές ανθολογίες. Έργα της έχουν παρουσιαστεί σε εφημερίδες. Συμμετείχε στην ανθολογία με τίτλο «Ποιήματα Ειρήνης από την Κύπρο» που αποτελεί ένα έργο για την Ανάπτυξη του Δικοινοτικού Διαλόγου, χρηματοδοτημένο από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως επίσης και στην ανθολογία μνήμης «Δεν σε ξεχνώ Ιωνία» του Συνδέσμου Πολιτισμού Ελλάδας Κύπρου, Εκδόσεις Αρχύτας/ΣΠΕΚ, Αθήνα, 2022 καθώς και σε πολλές άλλες ανθολογίες. Συνεργάζεται με την εφημερίδα «Αλήθεια», σε εβδομαδιαία βάση, στην στήλη του Πολιτισμού.

Επιλέξτε νομό για να δείτε τα μεταφορικά του προϊόντος:

* Για πιο ακριβή αποτελέσματα προσθέστε όλα τα προϊόντα στο καλάθι σας και υπολογίστε τα μεταφορικά στην ολοκλήρωση της παραγγελίας. Οι δυσπρόσιτες περιοχές επιβαρύνονται με 2.5€

 
Κι όμως...
Τιμή εκδότη: 8,00 € Τιμή govostis.gr: 6,40 €
Στη φαρέτρα της φυγής
Τιμή εκδότη: 8,50 € Τιμή govostis.gr: 7,65 €
Μόρια
Τιμή εκδότη: 10,50 € Τιμή govostis.gr: 8,40 €
Tifinar
Τιμή εκδότη: 16,00 € Τιμή govostis.gr: 12,80 €
Οι αποκλίνοντες
Τιμή εκδότη: 25,24 € Τιμή govostis.gr: 20,19 €
Ημερολόγιο Βενετίας

Χρυσοστόμου, Μαρία

6,00 €
Άμεσα διαθέσιμο
H Βασανισμένη Ψυχή του Κόσμου

Γεωργαντώνης, Νίκος

Τιμή εκδότη: 7,00 € Τιμή govostis.gr: 5,60 €
Άμεσα διαθέσιμο