Θέματα Λογοτεχνίας [Τεύχος 60]

Θέματα Λογοτεχνίας [Τεύχος 60]Συγγραφέας: ΔΙΑΦΟΡΟΙ

15,00€

¶μεσα διαθέσιμο

ΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ

Mε αφορμή την πρόσφατη ανακοίνωση των Κρατικών Βραβείων για τα βιβλία που εκδόθηκαν το έτος 2017, θα θέλαμε να μοιραστούμε μαζί σας μερικές σκέψεις με την ελπίδα ότι θα προκαλέσουν ένα διάλογο χρήσιμο για τις διάφορες παραμέτρους γενικότερα του θεσμού των λογοτεχνικών βραβείων.

Αναμφισβήτητα αυτός ο θεσμός έχει στο νεότερο ελληνικό κράτος μακρά παράδοση, αν θυμηθούμε ότι από το 1851 και για μια εικοσιπενταετία περίπου κυριαρχούσαν οι περίφημοι πανεπιστημιακοί ποιητικοί διαγωνισμοί, (αθλοθετημένοι από δύο πλούσιους εμπόρους, τον Αμβρόσιο Ράλλη και τον Ιωάννη Βουτσινά), ο κανονισμός των οποίων παρενέβαινε όχι μόνο σε καλλιτεχνικά αλλά και σε γλωσσικά και ιδεολογικά ζητήματα.

Στις δεκαετίες που ακολούθησαν και ως τις μέρες μας τα κάθε λογής λογοτεχνικά βραβεία αυξήθηκαν με γεωμετρική πρόοδο. Είτε πρόκειται για λογοτεχνικούς διαγωνισμούς είτε για βραβεύσεις ήδη εκδομένων βιβλίων, είτε προκηρύσσονται από κρατικούς φορείς, π.χ. τα Πανεπιστήμια, διάφορους δήμους της χώρας, οργανώσεις, περιοδικά, ιδιώτες, όλοι δημιουργούν ένα πλατύ πεδίο συναγωνισμού για τη βράβευση νεότερων ή ήδη καταξιωμένων δημιουργών. Είναι όμως μόνο θετικά στοιχεία αυτών των βραβείων ή υπάρχουν τυχόν και αρνητικά;

Ένα βραβείο αναμφισβήτητα δίνει χαρά στον τιμώμενο, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι προσδίδει κύρος στον αθλοθέτη (όταν δεν πρόκειται για κάποιον γνωστό φορέα, καθώς και σε εκείνους που αναλαμβάνουν να γίνουν κριτές.

Ένα πρώτο προς διερεύνηση στοιχείο, λοιπόν, είναι τα κριτήρια τόσο για τους κριτές όσο και για τα έργα που κρίνονται. Κριτήρια διαφορετικά για κάθε βράβευση.

Ένα δεύτερο, πόσα βραβεία, τοπικά, θεματικά, ειδολογικά, μεγάλα ή μικρά, αντέχει η λογοτεχνική μας παραγωγή; Μήπως αυτή η υπερπληθώρα κατ’ έτος απονεμόμενων βραβείων και βραβευθέντων υποβαθμίζει εντέλει το κύρος του θεσμού, του στερεί τη μοναδική αίγλη που ένα σημαντικό βραβείο μπορεί να έχει; Μήπως, από την άλλη, δίνει την αίσθηση ότι ένα βραβείο δεν είναι η «υπέρτατη» τιμή για ένα βιβλίο και τον δημιουργό του αλλά μια σχεδόν αναμενόμενη ανταμοιβή; Δεν αγνοούμε την ιεράρχηση του κάθε αθλοθέτη ούτε τη βαρύτητα (μεγάλη ή μικρή) του κάθε βραβείου. Μήπως όμως δημιουργείται μια συνεχώς αυξανόμενη ομάδα βραβευμένων έτσι που να αμβλύνεται η σημασία αυτής της μεγάλης τιμής;

Ο Αλέξανδρος Αργυρίου στη θαυμάσια Εισαγωγή του στη μνημειώδη πολύτομη Μεταπολεμική Πεζογραφία. Από τον πόλεμο του ’40 ως τη δικτατορία του 67 (1988) των Εκδόσεων Σοκόλη είχε ασχοληθεί ιδιαίτερα με τα βραβεία για την πεζογραφία εκείνης της εποχής, καταγράφοντας τα ονόματα των μελών των κριτικών επιτροπών (κρατικά βραβεία και βραβεία της Ομάδας των 12), καθώς και των βραβευθέντων. Η χρονική απόσταση μας επιτρέπει την ασφαλή αποτίμηση της ορθής ή όχι βράβευσης ορισμένων δημιουργών σε καιρούς ιδιαίτερα που τα κριτήρια έφεραν πασιφανή εξωλογοτεχνικά σημάδια. Συχνά μπορούμε να ψιθυρίσουμε: «Κανείς δεν τους θυμάται. Δικαιοσύνη».

Υπενθυμίζουμε ακόμη ότι ο έπαινος του δήμου και της αγοράς δίνει συχνά αφορμές για αρνητικές κρίσεις δίκαιες ή άδικες. Ένας βόμβος για «παρασκηνιακές» ενέργειες μπορεί να αμαυρώσει και την ορθότερη απόφαση. ¶ρα η διαφάνεια τής κάθε κριτικής διαδικασίας και η με επιχειρήματα αιτιολόγηση κάθε βράβευσης είναι αναγκαία. Επιπλέον η κριτική ματιά στομώνεται για διάφορους λόγους. Δα Δεύτερα βραβεία και οι Έπαινοι που δίνονταν παλαιότερα, σχεδόν εκλείπουν, ίσως επειδή οι δημιουργοί δεν δέχονται μια αξιολογική ιεράρχηση. Δα βραβεία «εξ ημισείας» είτε αποτελούν σολομώντεια λύση των κριτών είτε αποτυπώνουν την ύπαρξη ισάξιων έργων δεν γίνονται επίσης εύκολα αποδεκτά.

Ας δούμε όμως το ζήτημα και από μια διαφορετική, την ουσιωδέστερη εντέλει, οπτική γωνία. Όλα αυτά τα βραβεία έχουν έναν ευρύτερο αντίκτυπο; Πόσο συμβάλλουν δηλαδή στην πρόκληση ενός ευρύτερου αγοραστικού και αναγνωστικού ενδιαφέροντος για τα βραβευμένα έργα. Στους δύσκολους καιρούς που ζούμε η λογοτεχνία μπορεί να ευφράνει τις ψυχές μας και όλοι οι τρόποι που φέρνουν τα έργα κοντά στο κοινό είναι χρήσιμοι. Είναι βέβαιο ότι λειτουργεί ακόμη από στόμα σε στόμα ή αν θέλετε από tweet σε tweet η ανέξοδη, από τη βάση, διαφήμιση ωραίων βιβλίων. Γίνονται εξίσου γνωστά τα βραβευμένα; Ένα έργο υψηλής καλλιτεχνικής αξίας θα περάσει στο πλατύ κοινό μέσω της δημοσιότητας της βράβευσής του ή αυτό μπορεί εξίσου να συμβεί με άλλους τρόπους, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση του ¶ξιον Εστί του Ελύτη, μέσα από τη συνάντησή του με την εξαίσια μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, σε έναν ευρείας και λαϊκής αποδοχής διάλογο ποίησης και μουσικής;

Με τα όσα εκθέσαμε προηγουμένως δεν εκφράζουμε αντιρρήσεις για τον θεσμό των βραβείων, αντίθετα μας ενδιαφέρει μια συζήτηση προς την κατεύθυνση της διαφύλαξης του κύρους και της σπουδαιότητάς τους στο λογοτεχνικό γίγνεσθαι. Μας ενδιαφέρει επίσης να καταγράψουμε δικές σας απόψεις για τη θετική πλευρά των λογοτεχνικών βραβείων αλλά και για τις παραμέτρους που χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση.

 

Είδος: Βιβλίο
ISBN: 1106-6172
Αριθμός έκδοσης:
Έτος έκδοσης: 2019 (Νοέμβριος)
Ενιαία Τιμή Βιβλίου: ΝΑΙ
Εκδότης: Εκδόσεις Γκοβόστη
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
Διαστάσεις: 17 x 24
Σελίδες: 170
Φωτογράφιση:
Βιβλιογραφία:
Θεματική Ταξινόμηση: ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Γεγονότα και σχόλια

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Εύα Μοδινού

ΕΝΑΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ,

ΤΟΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΑ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ ΚΑΙ

ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ

(Απαντά ο Γιάννης Πανούσης - Ρωτά η Ευά Μοδινού)

ΠΟΙΗΣΗ

Βάλτερ Πούχνερ

ΤΡΙΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Σωτήρης Σαράκης

ΔΥΟ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Κώστας Θ. Ριζάκης

ΤΡΙΠΛΟ ΤΟΠΙΟ ΣΚΟΠΕΥΟΝΤΑΣ

Ασπασία Καλομέρα

ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΔΙΗΓΗΜΑ

Λουίζα Σταύρου

ΣΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

ΜΕΛΕΤΗ

Πέπη Ρηγοπούλου

ΤΟ ΟΙΚΟΠΕΔΟ ΜΕ ΤΙΣ ΤΣΟΥΚΝΙΔΕΣ

ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

Ελένη Καρασαββίδου Γ.Θ. ΒΑΦΟΠΟΥΛΟΣ:

Η ΚΑΤΟΧΗ, Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΜΝΗΜΗ

Ευτυχία Παναγιώτου

Η ΣΧΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΜΙΑΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

ΜΕΓΑΛΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΟΣ

Στέλλα Κουλάνδρου

Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΓΟΡΓΟΝΑΣ

ΣΤΟΝ ΙΨΕΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ:

Η ΚΥΡΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΠΛΑΪ ΣΤΗ ΝΟΣΤΑΛΓΟ

Σταυρούλα Γ. Τσούπρου

ΟΔΥΣΣΕΥΣ/ΟΛΥΤΤΕΥΣ/ΟΛΙΣΕΥΣ - ULIΧΕS

ΜΙΑ ΝΕΑ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΟ ΥΛΙΚΟ

Έρη Σταυροπούλου

Η ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΙ Η ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΜΝΗΜΗ

ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

Δημητρης Βλαχοπάνος

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ».

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗ

ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ

Σταυρούλα Γ. Τσούπρου

AD LIMINA - ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΑΛΤΕΡ ΠΟΥΧΝΕΡ

Νεκτάριος-Γεώργιος Κωνσταντινίδης ΣΟΔΟΜΑ ΚΑΙ ΓΟΜΟΡΡΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΖΑΝ ΖΙΡΩΝΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ   

ΚΡΙΤΙΚΗ

Δέσποινα Δεμερτζη

ΜΙΑ ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΣΗ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ

Αλέξης Ζηρας

Η ΠΟΙΗΣΗ, ΤΟ ΥΣΤΑΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Έρη Σταυροπούλου

ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΟΔΙΝΟΣ, ΤΟ ΠΛΕΓΜΑ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

Φώτης Α. Σταδόπουλος

ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΔΙΗΓΗΜΑΤΩΝ ΕΚΤΡΟΦΕΙΟ ΘΗΡΑΜΑΤΩΝ

ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΜΙΧΑΛΑΡΙΑ

 

Επιλέξτε νομό για να δείτε τα μεταφορικά του προϊόντος:

* Για πιο ακριβή αποτελέσματα προσθέστε όλα τα προϊόντα στο καλάθι σας και υπολογίστε τα μεταφορικά στην ολοκλήρωση της παραγγελίας. Οι δυσπρόσιτες περιοχές επιβαρύνονται με 2.5€

Στείλτε μας την απορία σας για το προϊόν.